Ana Sayfa MANŞET Spor Masajı Neden ve Ne Zaman Yapılır?

Spor Masajı Neden ve Ne Zaman Yapılır?

0
255

Masajın 5 bin yıllık bir geçmişi olduğu varsayılıyor. Masaj, Hint dilinde “masser”, Arapçada” mess”, İbranicede “mashesh”, Yunancada “massein” kelimeleri sıvazlama ve yoğurma anlamına gelir.

Bu çağlarda masaj hareketleri karmaşık, sistemsiz ve esası bilinmeyen bir şekilde uygulanarak, hasta üzerinde ancak manevi bir şekilde bir etki meydana getirilebiliyordu.

Aslında bir dokunma tekniği olan masajın Hz. Adem ve Hz. Havva’ya kadar gittiği düşünülmektedir. Çünkü dokunarak gördüğümüzün doğru olduğuna varmak, onu hissetmek insan içgüdüsünü ne sahip canlılarız.

Dokunma duyumuz belki de en temek algılama biçimimizdir. Rahimdeki bir bebek ilk izlenimlerini dokunarak elde etmektedir. Belki de dokunmanın güven ve rahatlık sağlamasının nedeni budur. Masaj, yumuşak dokuları mekanik olarak uyararak, sistematik manipülasyonlar ile organizmada fizyolojik ve psikolojik etkiler yaratma eğilimi olarak tanımlanabilir.

Klasik masaj manipülasyonları; sıvazlama (öfloraj), yoğurma (petrisaj), friksiyon, darbeleme (tapotement) ve titreşim (vibrasyon) olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır.

Gazi üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde ise spor masajı manipülasyonları; Öfloraj (sıvazlama), firiksiyon (dairesel ovmalar), petrisaj (yoğurma), presyon (baskı), perküsyon (darbeli vurmalar), vibrasyon (titreşim) ve tekrar öfloraj olmak üzere 7 bölümde ele alınmaktadır.

Dokunmanın verdiği güven ve huzur, zamanla sağlıksal alanda kullanımda etkin olmuştur. Sistemli ve ritmik tedavi yöntemleri yani manipülasyonlar oluşmuştur.

Spor Masajı

Spor masajı, kişinin müsabakaya hazırlanabilmesine ve performansına katkı sağlamaktır. Spor masajı, sporcunun fiziksel ve fizyolojik gelişmesinde etken olan bir masaj türüdür.

Gelişen dünyada çeşitli spor dallarının ve fiziksel aktivitenin artması, masaja ilgiyi arttırmış ve spor masajı dalının gelişmesine katkı sağlamış olmakla beraber, spor masör ve masözlerinin mesleki olarak oluşmasında büyük bir oranda katkı sağlanmıştır.

Spor masajı, sportif sakatlıklardan dolayı sporcularda bir tedavi yöntemi olarak da ayrıca kullanılmaktadır. Spor masajının müsabakadan ya da antrenmandan önce uygulanması aktif ısınmaya hazırlık olarak bir pasif ısınmadır.

Müsabaka aralarında ise oluşabilecek rahatsızlıklar veya lokal olarak bölgesel yapılması gereken manipülasyonların kullanılmasıdır.

Özellikle müsabaka sonrası masaj ise oldukça etkilidir. Çünkü müsabaka sonrası masaj vücutta oluşan özellikle atık maddelerin atımına katkı sağlamakla beraber bir sonraki antrenman veya müsabakaya kişinin hızlı ve dinlenmiş bir şeklide hazırlanmasına katkı sağlamaktadır.

Spor masajının temel amacı; sporcunun antrenman veya müsabaka öncesi ısınmaya pasif olarak destek verme, müsabaka sonrasında bir sonraki aktiviteye daha hızlı ve dinlenmiş bir şekilde hazırlanmasını sağlayarak, oluşabilecek ya da oluşan sakatlıkların tedavisini manipülasyonlarla desteklemek ve performansına katkı sağlamaktır.

Spor masajının birçok tanımı yapılmıştır. Bunların bir kısmını ele alacak olursak;

Spor masajı; sporcu kişinin kendisini iyi hissetmesini sağlamak, sağlığını korumak ve performansını arttırmak için klasik masaj manipülasyonlarını uygulama bilimidir.

Spor masajı; sporcuların güçlerini arttırmak ve daha çabuk dinlenebilmelerini sağlamak amacıyla yapılan masajdır.

Spor masajı; klasik masaj ve klasik masaj ile ilişkili tekniklerin sporcunun sağlığının ve genel durumunun iyileştirilmesi ve sportif performansın arttırılması için kullanılmasıdır.

Spor masajı; sporcunun motivasyonunu pekiştirmek, ısınmasına destek vermek ve aktivite sonrasında toparlanmasını kolaylaştırmak amacıyla yapılan bir klasik masajdır.

Spor masajı; Sinirlerdeki ve kaslardaki acı hissini azaltma yöntemidir.

Neden Spor Masajı?

  • Sportif başarıyı arttırmak ve sporcunun yarışma öncesi daha iyi bir başlangıç yapabilmesi için,
  • Antrenman ve yarışma öncesi kısa sürede dinlenmeyi (toparlanmayı) sağlamak için,
  • Sporcunun başarıyı etkileyecek psikolojisini olumlu yönde etki altına almak için,
  • Sakatlıkları engellemek ve en kısa zamanda spora dönmesini sağlamak için spor masajı yapılır.

Spor Masörü Kimdir?

GSGM Spor masörlüğü eğitim yönetmeliği 26 Temmuz 1996 tarih 23767 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Buna göre (Madde 4); “Spor masörü, spor masajı konusunda tıbbi ve genel bilgilere sahip olan, spor masajını belirli esaslara göre bir doktor veya fizyoterapistin denetimi altında uygulayan kişidir.”

Spor masörünün görev alanlarını düzenleyen 15. maddeye göre; “Masör, spor masajı dışında fizik tedavi ajanlarını kullanamaz, tedavi edici egzersiz programları belirleyemez ve uygulayamaz, manipulasyon yöntemlerini kullanamaz, reçete yazamaz, enjeksiyon yapamaz, sütür ve agraf koyamaz.”

Spor masajı 3’e ayrılmaktadır. Bunlar;
  • Müsabaka, antrenman (aktivite) öncesi masaj,
  • Devre arası ya da ara (aktivite arası) masaj,
  • Müsabaka, antrenman (aktivite) sonrası masaj.
Müsabaka, antrenman (aktivite) öncesi masaj

Yarışma, antrenman (aktivite) öncesi masajıdır. Bazen müsabakadan bir gün önce yapılan genel masajla sporcunun psikolojik açıdan rahatlayıp iyi bir uykuyla dinlenmesi amacıyla yapılan masajda kısmen müsabaka öncesi masaj olarak da değerlendirilmektedir. Fakat esasen aktiviteden hemen önce ısınma ve motivasyon amacıyla kullanılır.

Aktif ısınma öncesi uygulanan pasif ısınma yöntemlerini içerir. Aktiviteden önceki 4 saat içinde yapılır. En ideali, 30-45 dakika önce yapılanıdır. Masajın süresi 5-20 dakikayı geçmemelidir. Aktivite sırasında kullanılacak büyük kas grupları lokal olarak hedef alınmalıdır.

Kasları müsabaka öncesi uyarmakta ve elastikiyetin arttırılmasına katkıda sağlamaktadır. Kas pompalama, direk basınç, ayırma, darbeleme ile eklem mobilizasyonu, germe teknikleri kullanılır ki kan dolaşımı hızlansın.

Ağrı verici teknikler asla kullanılmaz. Hafif ve etkileyici teknikler tercih edilirken akıcı ve seri olarak yapılmalıdır. Bu dönemde masaj uygulaması ile birlikte motivasyon çalışmasında yapılmaktadır.

Devre arası ya da ara (aktivite arası) masaj

Yarışma veya antrenman arası masajıdır. Kısa sürede bir veya birden çok yarışmaya katılan sporculara toparlanma ve performansı koruma açısından yararlıdır. Çok kısa aralarda genelde yağsız ya da çok az kayıcı madde kullanılarak (spor dalına göre) ile yapılır.

Masaj 10- 15 dakika sürmeli ve ağrı verici olmamalıdır. Teknikler seri olarak uygulanmalıdır. Öncelikli kas grupları hedeflenmeli ve bu bölgelere teknikler kullanılmalıdır. Kesinlikle yorucu olmamalıdır. Losyon kullanılacak ise hava şartlarının sıcak ya da soğuk oluşunu dikkate alarak kullanılacak losyonlara dikkat edilmelidir.

Müsabaka, antrenman (aktivite) sonrası masaj

Yarışma ve antrenman (aktivite) sonrası masajıdır. Fiziksel, fizyolojik ve ruhsal toparlanmayı hızlandırır. Amacı; vücut üzerine kalp yönünde uygulanan yeterli dozdaki öfloraj ve petrisajla, lenf ve venöz sistem uyarılarak dolaşım aktive edilir.

Damarlardaki akışın canlanmasıyla dokularda sıvı değişimi hızlanır, dokular daha bol besin maddesi ve oksijen alabilir; metabolizma artıkları bulundukları yerden daha çabuk uzaklaşabilir.

Aktiviteden sonraki 4 saat içinde yapılmalıdır. Soğuma periyodu içinde yapılıyorsa 20 dakikayı geçmemelidir. Dinlendirme ya da psikolojik açıdan yapılacak ise 1 saati süreyi bulabilir. Adalelerin yumuşaması aktivite öncesi fizyolojik verilere hızla dönmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca sakatlanmaları önlemek oluşabilecek ya da oluşmuş sakatlıkların tedbirini almada önemli bir bölümdür.

Kas pompalama, sıvazlama, yoğurma, pozisyonel gevşetme, eklem mobilizasyonu ve germe gibi metabolitlerin uzaklaşmasını, kas gevşemesini ve genel gevşemeyi artıran teknikler kullanılmalı. Hipotermi veya hipertermi şüphesi varsa asla uygulanmamalı. Problemli durumlarda yapılmamalı, ilkyardım ve sağlık birimine başvurmalı.

Spor Masajının Faydası Kesinlik Kazandı

Günümüzde spor masajının, sporculara psikolojik ve fizyolojik olarak da olumlu ve destekleyici katkısı olduğu birçok çalışmalarda ifade edilmiştir. Ayrıca popüler ve kitle spor dallarında masör ya da masöz bulundurmak resmileşmiştir.

Spor masajı aktif ısınma öncesinde pasif ısınma olarak yapılan, aktif ısınmada karşılaşılacak sakatlamalara karşı koyabilme, kasların esneyebilmesine destek olabilme ve kan dolaşımını artıran özellikleri vardır. Birçok spor branşın da sakatlanmaların geneli itibariyle kassal faktörlere dayalıdır.

Spor masajında tamamen kaslara çalışılmaktadır. Uyarıcı teknikler müsabaka öncesinde kullanılmaktadır. Özellikle müsabakalar hangi kas grubuna yönelikse o kas grubuna teknikler uygulanmaktadır. Müsabaka bitiminde ise uyarıcı tekniklerden kaçınılmalıdır. Çünkü kas yorulmuştur.

Spor masajı aktif ısınmayı her yönüyle destekleyici katkısının dışında, performansı ve performansın sunulmasında oluşabilecek sakatlıklar yönleriyle bunlara engel olabilme adına katkısı olan bir manuel terapidir.

Kaynak: DergiPark